Zarządzanie i współpraca w miejskich obszarach funkcjonalnych. Raport o stanie polskich miast

Michał Chlebicki i in. 24.10.2021

Śmiało można rzec, iż najtrudniejszym wyzwaniem dla polskiej administracji publicznej jest zarządzanie obszarami funkcjonalnymi w przestrzeni miejskiej. Celem powstania raportu była konieczność skumulowania wiedzy dotyczącej działania samorządu, aby ukazać niewłaściwie oraz dobre przykłady postępowania. Takie założenie było nakierowane na usprawnienie procesu zarządzania rozwojem w miastach oraz metropoliach.  

Jak wynika z publikacji, w 2016 roku gminy należące do zewnętrznych stref Miejskich Obszarów Funkcjonalnych prowadziły działania mające na celu sformalizowanie współpracy międzygminnej. Słowo “współpraca” najczęściej jest rozumiane jako dwustronne porozumienie pomiędzy ośrodkiem wojewódzkim, a okolicznymi gminami. Wspólne prowadzenie prac pomiędzy tymi instrumentami nie jest jednak łatwe z racji uprzedzeń, gdzie obie strony wzajemnie snują oskarżenia oraz podejrzenia. Przykładami prawidłowej integracji są Miejskie Ośrodki Funkcjonalne w Poznaniu, Szczecinie, Trójmieście oraz konurbacji górnośląskiej. Relacja te charakteryzują się wspólnym działaniem w celu rozwoju ośrodków miejskich wraz z poszanowaniem autonomii członków stowarzyszenia.  

Innym zjawiskiem zauważalnym w przestrzeni jest odsuwanie się ośrodków metropolitalnych jakimi są Warszawa oraz Kraków od własnych obszarów funkcjonalnych. Autorzy raportu tłumaczą to samowystarczalnością miast oraz niechęcią do rozwiązywania problemów w sąsiednich samorządach. Dodatkowo w obszarach funkcjonalnych, należy również zwrócić uwagę na temat jakim jest zarządzanie przez wchłanianie. Niektóre z miast, zamiast współpracować z gminami z najbliższego otoczenia, przyłączają ich tereny do własnych powodując ich “wchłonięcie”.  

Ponadto autorzy omówili w raporcie inne aspekty związane z zarządzaniem oraz współpracą w miejskich ośrodkach funkcjonalnych takie jak m.in: przedstawili idee Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych czy skomentowali zjawisko efektywnego transportu publicznego.  

Zobacz też